Nieuws

Een terugblik op de voorspellingen voor 2020

Deel

27-7-2020

Geschreven door Ed Bouterse, Head of Workthere Europe

In december 2019 hebben we een blog gepubliceerd met de voorspellingen voor de kantorenmarkt in 2020. In de introductie schreven we dat 2019 verreweg het meest veelbewogen jaar was tot nu toe voor de flexibele kantorenmarkt. Toen wisten we echter nog niet wat 2020 voor ons in petto had!

Op het moment dat we de voorspellingen voor 2020 opschreven, was COVID-19 al gaande in China. Dat dit virus wereldwijde gevolgen zou hebben hielden we niet voor mogelijk. In enkele maanden tijd is de wereld veranderd, maar als we kijken naar onze voorspellingen kunnen we concluderen dat deze, ondanks alles, standgehouden hebben of zelfs in een versneld tempo zijn geraakt. In deze blog blikken we terug op de voorspellingen en zetten we de belangrijkste trends op een rijtje:

Flexibel werken is de nieuwe norm

Er werken nu meer mensen thuis dan ooit tevoren. Alhoewel Nederland al een voorloper was op dit gebied, is door COVID-19 de trend van werken op afstand versneld, en nu de nieuwe norm. Het gebruik van flexibele kantoren is echter sterk afgenomen tijdens de ‘intelligente’ lockdown, de bezettingsgraad ligt tot op heden onder het gebruikelijke niveau. Als we naar het korte termijneffect van COVID-19 kijken kunnen we concluderen dat de flexibele kantorenmarkt een uitdagende periode achter de rug heeft. Op de lange termijn verwachten we daarentegen dat steeds meer werknemers het flexibele werken zullen omarmen. Nu werknemers gewend zijn geraakt om thuis te werken, hebben ze minder behoefte aan de vaste werkplek op kantoor, en juist meer behoefte aan flexibiliteit. Naar verwachting zal de vraag naar flexibele kantoorruimtes daarom alleen maar toenemen. Zoals voorspeld, wordt flexibel werken steeds vaker de norm voor grote bedrijven en maakt het onderdeel uit van hun vestigingsstrategie.

De ‘hub and spoke’-benadering

Ook zien we een trendversnelling op het gebied van lokale flexibele kantoren. Er is al veel gespeculeerd over het populairder worden van de ‘hub and spoke’-benadering. De afgelopen periode is de vraag naar kleinere vestigingen, dichter bij de woonlocatie van de werknemers, ook daadwerkelijk toegenomen. Werknemers willen momenteel het OV-gebruik zoveel mogelijk beperken of vermijden, en ze kunnen vooralsnog gebruik maken van een fijne rustige omgeving. We denken zelfs dat dit een blijvende trend is.

Sterke focus op klantbehoud

Investeren in klantenbinding is nu belangrijker dan ooit, zowel bij bestaande als bij nieuwe huurders van flexibele kantoorruimte. De gebruiker moet zich veilig voelen en vertrouwen in je hebben. Een goede klantenservice mag daarom niet ontbreken. De machtsverhouding is door de crisis flink veranderd. De gebruiker lijkt het momenteel voor het zeggen te hebben. De klanten zijn doorgaans kritischer en wisselen gemakkelijk van aanbieder totdat ze een flexibele kantoorruimte hebben gevonden die voldoet aan hun eisen. Dit zorgt voor een groeiende concurrentie tussen flexibele kantooraanbieders, waarbij fikse kortingen worden uitgedeeld aan nieuwe klanten. Doe je het niet, dan mis je de boot. Er wordt een versnelde consolidering verwacht aangezien een deel van de aanbieders wellicht niet alle locaties kan behouden door de impact van COVID-19, en een ander deel hun kans schoon zien om tegen een lagere prijs nieuwe locaties aan te huren of -kopen en zo te groeien.

Vervaagde grenzen

Het succes van een gebouw valt of staat met de relatie tussen de verhuurder, operator en de gebruikers. Teamwork is de sleutel tot succes en maximaliseert je overlevingskansen. Het belangrijkst is dat men elkaar steunt in moeilijke tijden. Zo hebben we al meegemaakt dat kantooreigenaren bereid waren flexibele kantooraanbieders tegemoet te komen door bijvoorbeeld huurkortingen aan te bieden of een belastingvrijstelling. In goede tijden zullen zij hier de vruchten van plukken. Een andere trend die we in de nabije toekomst verwachten te zien, is dat meer verhuurders zelf de flexmarkt zullen betreden óf in samenwerking met een operator.

Duurzaamheid – een bewuste keuze

Even waren we bang dat duurzaamheid op de achtergrond zou verdwijnen door COVID-19. Toch hebben we gemerkt dat dat duurzaamheid ook tijdens de pandemie het onderwerp van discussie was. Duurzaamheid is zowel lokaal als internationaal een hot topic is, en wordt steeds belangrijker bevonden. Bedrijven die een verminderde activiteit zagen tijdens de Coronacrisis hebben zich toegelegd op het verduurzamen van hun praktijken. Ook is de focus op het wel en wee van de werknemers de afgelopen periode toegenomen, waarbij gezondheid en veiligheid bovenaan de agenda staan.

Glazenbol kijken

De meest voordehand liggende verandering die we in december niet hadden kunnen voorspellen is het mogelijk maken van ‘social distancing’ op kantoor. Dit heeft op de korte termijn gezorgd voor een drastische verandering van het flexibele kantoorlandschap. De meeste flexibele kantoren zijn genoodzaakt hun capaciteit te verminderen om de afstand tussen werknemers te kunnen waarborgen. Ook waren zij genoodzaakt andere korte termijn maatregelen te treffen zoals het installeren van desinfectiezuilen. Er wordt gespeculeerd over een blijvende lagere bezettingsgraad in flexibele kantooromgevingen, maar wij denken niet dat dit aan zal houden. Flexibele kantoren zijn opgezet met het beoogde doel om een bepaalde minimale bezettingsgraad te behalen. Wij verwachten dat we op termijn terugkeren naar de pre-Corona bezettingsgraad. Vooral de gemeenschappelijk ruimtes die inspireren en samenwerking stimuleren zijn, en blijven ontzettend belangrijk.

COVID-19 heeft een aantal veranderingen teweeggebracht in de flexibele kantorenmarkt, maar onze voorspellingen voor 2020 zijn erg accuraat gebleken, en zelfs nog steeds van toepassing.